Łupież kojarzy nam się głównie z defektem estetycznym. Białe lub lekko żółte płatki widoczne na włosach czy opadające na ramiona nie wyglądają dobrze, jednak zwykle nie powodują żadnych dolegliwości. Łupieżu jednak nie powinniśmy bagatelizować, gdyż niekontrolowany może prowadzić do bardziej uporczywych schorzeń, jak np. łojotokowe zapalenie skóry czy nadmierne wypadanie włosów.
Przyczyny powstawania łupieżu
Do rozwoju łupieżu przyczyniają się grzyby drożdżopodobne z rodziny Malassezia. Są to organizmy, które naturalnie bytują na skórze, współtworząc tzw. mikroflorę. Nie są one dla nas groźne do czasu, kiedy ich ilość jest ograniczona. Niestety jeśli napotkają sprzyjające warunki, zaczynają się nadmiernie namnażać, prowadząc do łupieżu zwykłego i innych schorzeń dermatologicznych.
Malassezia to grzyby lipofilne, czyli lubiące tłuszcz. Bytują na skórze i mnożą się głownie tam, gdzie występuje zwiększona produkcja sebum. Jesienią i zimą często nosimy okrycia głowy, skóra też bywa przesuszona ze względu na małą wilgotność powietrza. Czynniki te sprzyjają zwiększonej produkcji łoju i przetłuszczaniu się włosów, co stwarza doskonałe warunki do namnażania Malassezia.
Zbyt duża kolonia grzybów drożdżopodobnych na skórze głowy, na skutek rozkładu sebum, prowadzi do zwiększenia ilości działających drażniąco kwasów tłuszczowych. Skóra chcąc bronić się przed tym, przyspiesza proces złuszczania komórek, co my obserwujemy właśnie, jako główny objaw łupieżu.
Czy to na pewno łupież?
Pojawiające się na skórze drobnopłatkowe złuszczanie nie zawsze jest związane z łupieżem. Czasami podłoże tego problemu jest zupełnie inne i dotyczy przesuszenia skóry głowy. Ważne jest, aby odróżnić te stany, gdyż pielęgnacja w obu przypadkach powinna być zupełnie inna. Suchej skórze głowy towarzyszy często suchość skóry na innych partiach ciała. To będzie dla nas pierwszy sygnał, że być może występujący problem nie jest łupieżem. Warto także zwrócić uwagę na ilość wydzielanego sebum i skłonność włosów do przetłuszczania. Jeśli pojawiające się złuszczanie jest związane z przesuszeniem skóry głowy, to warto wprowadzić do pielęgnacji łagodne szampony oczyszczające i maski o właściwościach nawilżających. Kosmetyki przeciwłupieżowe będą tu w większości nieskuteczne, a niekiedy mogą nawet nasilać problem.
Jak walczyć z łupieżem?
Pojawienie się łupieżu zawsze wymaga interwencji. To znak, że kolonia grzyba Malessezia uległa nadmiernemu wzrostowi. Powinniśmy wówczas sięgnąć po preparaty o właściwościach przeciwgrzybiczych, a także ograniczyć występowanie sprzyjających dla rozwoju grzybów warunków (nadmiernego łojotoku, nieodpowiedniego pH).
Oczyszczaj tak często jak potrzeba
Jednym z większych mitów dotyczących pielęgnacji skóry głowy jest ten mówiący o tym, że jeśli będziemy rzadziej myć głowę, to włosy będą się mniej przetłuszczać. Nie jest to prawdą! Aktywność gruczołów łojowych zależy od wielu czynników wewnątrz- i zewnątrzpochodnych. Zaprzestanie mycia głowy z odpowiednią częstotliwością na pewno samodzielnie nie jest w stanie ograniczyć wydzielania sebum. Może być też bardzo szkodliwe i skutkować nie tylko powstawaniem łupieżu, ale także łojotokowego zapalenia skóry czy łysienia. Dlatego myjmy skórę głowy tak często, jak tego wymaga, nawet codziennie, jeśli jest taka potrzeba. Warto przy tym skupić się głównie na oczyszczaniu skalpu, a na włosy mniej więcej od poziomu ucha nałożyć przed myciem maskę, która ochroni je przed nadmiernym wysuszeniem.
Stosuj regularnie peeling
Ważnym krokiem w walce z łupieżem jest regularne stosowanie peelingu do skóry głowy. Preparat ten pomaga pozbyć się zalegających na skórze mas rogowych. Dzięki temu warunki do rozwoju grzybów stają się trudniejsze, a kolonia ulega zmniejszeniu. Peeling wpływa również na normalizację pH na powierzchni skóry, a regularnie stosowany ogranicza także ilość wydzielanego sebum.
Sięgnij po składniki przeciwgrzybicze
Rosnąca kolonia grzybów Malassezia wymaga także wprowadzenia do pielęgnacji kosmetyków o działaniu przeciwgrzybiczym: szamponów, wcierek, lotionów. Najczęściej stosowane w nich składniki aktywne to: ketokonazol, pirokton olaminy, siarczek selenu, acetylomleczan, pirytonian cynku. Ich działanie wspomagają substancje o właściwościach keratolitycznych (kwasy) czy korzystnie wpływających na mikrobiom (probiotyki i prebiotyki).
Jesień i zima to czas kiedy ryzyko wystąpienia łupieżu znacznie wzrasta. Dlatego w tym okresie warto szczególnie zadbać o odpowiednią pielęgnację skóry głowy.
TRICHO ESTHETIC
Skuteczna pielęgnacja na problemy skóry głowy i włosów
Twoja skóra mimo regularnej pielęgnacji nie wygląda dobrze? Stosujesz krem jednak nie widzisz większych efektów jego działania? Masz problem z trądzikiem, przesuszeniem lub ciągłymi podrażnieniami? Przyczyną może być nieodpowiednie pH skóry twarzy.
Co to jest pH?
Współczynnik pH to parametr, który informuje o odczynie kwasowo-zasadowym. Jest on przedstawiany w postaci skali od 0 do 14. Przy czym 7 oznacza odczyn neutralny (np. woda). Wszystko co jest powyżej tej wartości jest zasadowe (np. mydło). Poniżej natomiast kwaśne (np. kawa, herbata). Prawidłowe pH skóry twarzy waha się w granicach 4,7-5,6. Wszystkie odstępstwa od tych wartości mogą przyczyniać się do problemów z cerą.
Od czego zależy pH skóry?
Na odczyn skóry wpływa wiele czynników. Najogólniej możemy je podzielić na wewnątrzpochodne i zewnątrzpochodne.
Do wewnątrzpochodnych należą:
kolor skóry – u osób z ciemną karnacją pH jest niższe,
płeć – pH jest niższe u mężczyzn,
wiek – dzieci rodząc się mają pH skóry ok. 7, dlatego bywa ona podatna na infekcje. Podwyższenie pH występuje także na skórze osób starszych.
Do zewnątrzpochodnych należą:
nieprawidłowa dieta, bogata w produkty o wysokim indeksie glikemicznym,
Prawidłowe pH skóry jest niezwykle istotne dla utrzymania jej w dobrej kondycji. Zarówno zbyt kwaśne, jak i zasadowe pH, wpływa bowiem na rozregulowanie zachodzących w niej procesów oraz zaburzenie funkcji barierowych. Jeśli pH skóry twarzy jest za niskie zaczyna ona produkować większą ilość sebum, na skutek czego może dochodzić do jej przetłuszczania, pojawiania się zaskórników i niedoskonałości. W odwrotnym przypadku, jeśli pH jest zasadowe skóra staje się przesuszona i skłonna do podrażnień.
Mikrobiom zależy od pH
Pierwszą linią obrony naszej skóry przed światem zewnętrznym jest jej mikrobiom, czyli siedlisko naturalnie na niej bytujących drobnoustrojów. To one chronią skórę przed zasiedlaniem jej przez chorobotwórcze bakterie, wirusy i grzyby. Naturalne pH skóry chroni mikrobiom i zapewnia jego odpowiednie funkcjonowanie. Wpływa również na prawidłową keratynizację i złuszczanie naskórka oraz przyspiesza proces gojenia się ran.
Używaj kosmetyków zgodnie z zaleceniem
Aby pH skóry twarzy utrzymać na odpowiednim poziomie koniecznie przestrzegaj kilku zasad:
stosuj kosmetyki zgodnie z zaleceniami producenta. Dotyczy to szczególnie kremów z kwasami. Czasem wydaje nam się, że im wyższe stężenie kwasu lub im częściej zastosujemy kosmetyk tym zadziała on lepiej. Nie zawsze to niestety się sprawdza. Zbyt wysokie stężenie przy niskim pH może zaburzyć równowagę kwasowo-zasadową skóry i doprowadzić do jej podrażnienia. Dlatego podczas stosowania kosmetyków z kwasami bardzo ważne jest jednoczesne włączenie do pielęgnacji preparatów wspierających mikrobiom skóry,
unikaj oczyszczania skóry preparatami o zbyt wysokim pH np. mydłem. Może to doprowadzić do wysuszenia skóry, a także rozwoju drożdżaków z rodzaju Candida albicans. Wybieraj kosmetyki o fizjologicznym pH, które łagodnie oczyszczają skórę z zanieczyszczeń. Idealnym rozwiązaniem jest dwuetapowe oczyszczanie skóry, o którym więcej możesz przeczytać w tym artykule.
zawsze po demakijażu skóry używaj toniku. Kosmetyk ten pomoże przywrócić prawidłowe ph skóry twarzy i poprawi jej funkcje barierowe,
zadbaj o prawidłowe nawilżenie skóry. To bardzo ważne! Utrzymanie odpowiedniego pH skóry w dużej mierze zależy od poziomu jej wilgotności. Skóra sucha charakteryzuje się niższym odczynem pH, dlatego też trudniej na niej bytować dobroczynnym drobnoustrojom.
Jesień to czas kiedy Twoja skóra jest wyjątkowo narażona za zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej. Sprzyja temu zarówno zbyt niska wilgotność powietrza w pomieszczeniach, jak i duże wahania oddziałujących na skórę temperatur. Dlatego jeśli ostatnio obserwujesz pogorszenie kondycji cery, to w codziennej pielęgnacji zadbaj o przywrócenie jej odpowiedniego pH.
Ostuda (zwana także chloasma, melasma) to najczęstsze nabyte przebarwienie skóry twarzy. Jej powstanie prowokuje głównie promieniowanie UV. Dotyka przede wszystkim kobiet z zaburzeniami hormonalnymi czy leczonych hormonalnie. Zmiany w okresie zimy stają się bledsze, jednak ekspozycja na słońce ponownie je przyciemnia. Nie zawsze udaje się „całkowicie” usunąć tego typu przebarwienia, dlatego konieczna jest profilaktyka i ochrona przed UV.
U kogo występuje ostuda?
Schorzenie dotyczy głównie kobiet (około 90%), najczęściej w wieku 20-40 lat. Może pojawiać się w okresie ciąży. Niekiedy występuje także u mężczyzn z chorobami tarczycy, wątroby, przyjmujących leki powodujące przebarwienia. Często pojawia się u osób z IV fototypem, przebywających w rejonach o dużym nasłonecznieniu.
Jak wygląda ostuda?
Na twarzy obecne są nieregularne plamy koloru od żółtobrunatnego do brunatnego, ciemnobrązowego, szarobrązowego. Niekiedy twarz wygląda jakby była nieumyta, nieco przybrudzona. Nie obserwuje się stanu zapalnego, złuszczania, czy zaniku skóry. Przebarwienia związane są ze wzmożonym wytwarzaniem melaniny, a skupiska barwnika obecne są w obrębie warstwy podstawnej i w wyższych warstwach naskórka. Melanocytów jest więcej i są bardziej aktywne. Złogi barwnika występują też w skórze właściwej. Chloasma zaliczana jest do przebarwień tzw. mieszanych, w których melanina znajduje się zarówno w naskórku jak i w skórze właściwej. Plamy są najczęściej symetrycznie zlokalizowane: melasma na czole, na policzkach, nad wargą górną, na nosie. Przebarwienie wokół ust, z wyraźnym jaśniejszym rąbkiem skóry wokół ust to melanoza okołoustna, okołopoliczkowa, która pojawia się w wyniku ustępującego stanu zapalnego skóry, czy odczynu fototoksycznego (działanie substancji światłouczulającej i UV).
Przyczyny powstawania ostudy
Głównym czynnikiem powodującym powstawanie zmian jest promieniowanie słoneczne. Światło słoneczne nasila też już istniejące zmiany i zwiększa powierzchnię skóry z przebarwieniem. Istotną rolę w powstawaniu przebarwień odgrywają czynniki genetyczne, zmiany hormonalne w okresie menopauzy, w zaburzeniach miesiączkowania. U około 20-30% kobiet stosujących hormonalne leki antykoncepcyjne pojawia się ostuda hormonalna. Chloasma dotyczy także kobiet z zaburzeniami endokrynologicznymi, jak: nadczynność czy niedoczynność tarczycy, choroby jajników oraz schorzenia wątroby. U kobiet w ciąży obserwujemy także żółtobrunatne przebarwienia na skórze twarzy i mówimy wtedy o ostudzie ciężarnych lub o masce ciążowej. Zmiany po ciąży stopniowo ustępują, ale mogą nawracać przy kolejnej ciąży.
Ważna ochrona przed UV
Istotne znaczenie w zapobieganiu ostudzie ma ochrona przed promieniowaniem słonecznym. Wskazane jest stosowanie kremów z wysokim filtrem, osłonięcie skóry ubraniem, nakrycie głowy i sprawdzanie, czy zażywane leki nie są światłouczulające. Szczególnie kobiety stosujące antykoncepcję hormonalną powinny chronić się przed słońcem. Nie należy także korzystać z łóżek opalających.
Jak zmniejszyć widoczność przebarwień?
W chloasmie pigment występuje nie tylko w naskórku, ale także w skórze właściwej co „utrudnia” pozbycie się przebarwień. Dlatego istotne znaczenie ma redukcja bodźców stymulujących melanocyty, ochrona przed UV, złuszczenie naskórka i przyśpieszenie jego odnowy. Korzystne połączenia to preparaty hamujące melanogenezę (zmniejszające wytwarzanie barwnika) oraz preparaty złuszczające, powodujące eliminację komórek obładowanych pigmentem. Usunięcie powierzchownych warstw stymuluje naskórek do odnowy i zwiększa możliwość przenikania składników rozjaśniających.
Jakie są metody usuwania przebarwień?
W celu rozjaśnienia przebarwień stosowane są retinoidy, kwasy – głównie: azelainowy, kojowy, fitowy, cytrynowy, traneksamowy, arbutyna, witamina C i jej pochodne, niacynamid, wyciągi roślinne bogate z glabrydynę, boreawinony. W zmniejszeniu widoczności przebarwień można wykorzystać także laser erbowy czy IPL.
Najlepsze efekty rozjaśniania przebarwień na twarzy uzyskuję się łącząc różne metody. Po okresie letnim warto skorzystać z profesjonalnych zabiegów w gabinetach kosmetycznych, a następnie kontynuować kurację w domu.
Jesień rozkręciła się już na dobre, a cera odpoczęła po wakacyjnych szaleństwach. Pora, wobec tego na dogłębną regenerację skóry składnikami aktywnymi, których stosowanie odradzane jest latem.
Regenerację skóry zacznijmy od złuszczania
Pierwszym krokiem w regeneracji skóry jest złuszczanie. Pozwala ono na pozbycie się martwego, zgrubiałego naskórka, gruntowne odświeżenie cery, jej wygładzenie i wyrównanie kolorytu. Poza tym poprawia napięcie, elastyczność i sprężystość skóry, pobudza ją do wytwarzania nowych komórek, odblokowuje pory i reguluje pracę gruczołów łojowych.
Dla cery wrażliwej
Przy każdej cerze, nawet wrażliwej, sprawdzi się Krem z kwasem migdałowym i polihydroksykwasami. Ze względu na stosunkowo duży rozmiar cząsteczki, kwas migdałowy powoli wnika w głąb skóry, dzięki czemunie wywołuje podrażnień. Nie tylko doskonale złuszcza, ale także nawilża i działa przeciwzmarszczkowo. A obecność polihydroksykwasów potęguje działanie kremu i wzbogaca go o właściwości antyoksydacyjne.
Dla cery problematycznej
Do regeneracji skóry dojrzałej i tłustej doskonałym wyborem będzie krem z mieszaniną kwasów: pirogronowego, salicylowego i azelainowego. Krem skutecznie usuwa nadmierną warstwę rogową naskórka, redukuje zaskórniki, zmniejsza nadmierne przetłuszczanie się cery. Ma właściwości przeciwzapalne i antybakteyjne. Działa również ujędrniająco oraz nawilżająco. Rozjaśnia przebarwienia, przeciwdziała niedoskonałościom i stymuluje odbudowę komórkową. Rewitalizuje poszarzałą skórę.
Młodej cerze mieszanej i tłustej pomoże PMF krem redukujący niedoskonałości na noc. Preparat ten reguluje produkcję sebum i skutecznie redukuje ilość grudek i zaskórników, do których ten rodzaj skóry ma skłonność. Zmniejsza także wielkość i widoczność porów. Poza tym nawilża, wygładza i wyrównuje koloryt cery.
Po kąpielach słonecznych mogą nasilać się problemy cery trądzikowej. Ekspozycja na promieniowanie UV wzmaga aktywność gruczołów łojowych, przez co cera bardziej się przetłuszcza, a pory zatykają i o nowe wykwity trądzikowe nie trudno. Ratunkiem dla takiej cery będzie Skoncentrowana ampułka antytrądzikowa z kwasem salicylowym i olejkiem z drzewa herbacianego. To preparat o wysokim stężeniu substancji aktywnych polecany do stosowania 3 razy w tygodniu, który potrafi głęboko oczyścić ujścia gruczołów łojowych, zahamować powstawanie zaskórników i niedoskonałości, normalizować ilość wydzielanego sebum. W połączeniu z Kremową kuracją antytrądzikową wyraźnie redukuje niedoskonałości, nawilża, matowi i wygładza cerę.
Na przebarwienia
Jeżeli po urlopie na naszej skórze pojawiły się przebarwienia, to warto sięgnąć po kosmetyki z kwasami: cytrynowym, fitowym, traneksamowym. Kuracja taka rozjaśni przebarwienia, zredukuje szary, matowy koloryt, zmniejszy drobne zmarszczki, rozświetli skórę i przywróci jej wypoczęty wygląd. Będzie doskonałym sposobem na regenerację skóry po letniej ekspozycji na słońce.
Tonik z kwasami
Praktycznym rozwiązaniem zapewniającym regenerację skóry jest również Tonik złuszczający PHA zawierający glukonolakton, kwas mlekowy i kompleks glow-peel. Kosmetyk ten subtelnie złuszcza, intensywnie nawilża, skutecznie oczyszcza i widocznie wygładza cerę, przeciwdziała niedoskonałościom, wzmacnia naczynia krwionośne. Regularnie stosowany wyraźnie usprawnia proces naturalnej odnowy komórkowej i daje efekt wygładzonej, zdrowo wyglądającej cery. Ale uwaga! To nie jest preparat dla cer bardzo wrażliwych i podrażnionych!
Jeśli skóra wymaga intensywnej regeneracji warto jesienią skorzystać również z doświadczenia specjalisty i wybrać się na profesjonalny zabieg eksfoliacji chemicznej w salonie kosmetycznym.
Pamiętaj o nawilżaniu!
Podczas stosowanie kosmetyków z kwasami bardzo ważne jest, by jednocześnie zadbać o prawidłowe nawilżenie skóry. Pomoże w tym Łagodzący kompres przeciw zmarszczkom z pantenolem i kwasem hialuronowym. Preparat ten poza działaniem nawilżającym zmniejszy również zaczerwienienia, uczucie szorstkości i napięcie naskórka, a także usprawni regenerację skóry w okresie stosowania kosmetyków złuszczających.
JESIENNA REGENERACJA
Czas na włączenie do pielęgnacji kosmetyków z kwasami
Peelingi kwasowe szturmem podbiły rynek kosmetyczny. Zasada ich działania polega na złuszczaniu chemicznym, które odbywa się w dwóch fazach. Pierwszy etap ma za zadanie doprowadzić do rozerwania wiązań białkowych między komórkami, powodując złuszczanie. Druga faza odpowiada za odbudowę i regenerację skóry.
Jak działają na skórę?
Wiele osób chętnie sięga po peelingi kwasowe ze względu na cały szereg ich dobroczynnych dla skóry właściwości. Nie zawsze jednak preparaty te są odpowiednio dobierane, co niestety ma wpływ na uzyskanie później efekty. Kwasy potrafią wiele. Mogą rozświetlać skórę, nawilżać, wzmacniać, uelastyczniać, usuwać przebarwienia, redukować ilość niedoskonałości, zaskórników, działać anti aging… Ważne jest jednak to, aby dobrać je do aktualnych potrzeb naszej skóry. Aby zrobić to odpowiednio, warto poznać bliżej działanie poszczególnych kwasów.
Peeling kwasowy dla cer trądzikowych
Niektóre kwasy potrafią działać synergistycznie, to znaczy, że wzajemnie potęgują swoje właściwości. Przykładem takiego połączenia jest Peeling kwasowy antytrądzikowy. Zawarty w preparacie kwas salicylowy dzięki właściwościom lipofilnym odpowiada za regulację pracy gruczołów łojowych oraz ich oczyszczanie. Kwas pirogronowy przyczynia się do redukcji zmian trądzikowych, ma właściwości komedolityczne i jest szczególnie pomocny przy trądzikach zlokalizowanych na żuchwie czy policzkach, mających wielokrotnie podłoże hormonalne. Natomiast kwas migdałowy ma właściwości antybakteryjne i skutecznie hamuje namnażanie bakterii będących przyczyną powstawania zmian trądzikowych.
Peeling kwasowy na przebarwienia
Po kwasy bardzo często sięgamy również walcząc z przebarwieniami. Kwas cytrynowy połączony z kwasem fitowym stanowi niezastąpiony duet w walce z przebarwieniami o różnej etiologii. Dodatkowo pomaga także zniwelować szary, ziemisty koloryt i uzyskać na skórze blask, świeżość. W przypadku przebarwień potrądzikowych, które powstają na podłożu toczącego się w skórze stanu zapalnego warto wybrać peeling z kwasem traneksamowym. To jeden z najnowszych kwasów wykorzystywanych w kosmetologii, który dodatkowo wzmacnia barierę naskórkową, poprawia nawilżenie skóry i zmniejsza jej zaczerwienienie.
Peeling kwasowy dla cery naczyniowej
Dla cer naczyniowych zarezerwowane są najdelikatniejsze formy złuszczania. Cery naczyniowe z widocznym zaczerwienieniem i teleangiektazjami, w większości bywają także wrażliwe i delikatne. Rozwiązaniem na skuteczną eksfoliację tego typu cery będą polihydroksykwasy: kwas laktobionowy i glukonolakton. Kwasy te ze względu na dużą cząsteczkę wolniej penetrują w głąb naskórka, co minimalizuje ryzyko podrażnień i dyskomfortu podczas stosowania. Poza działaniem złuszczającym taka mieszanina w peelingu kwasowym ma także właściwości nawilżające i kojące.
Jesień to idealny czas na wprowadzenie do swojej pielęgnacji peelingów kwasowych. Ważne jest jednak byśmy dobrali preparat odpowiednio do aktualnych potrzeb naszej skóry. Mam nadzieję, że to zestawienie Wam to ułatwi. Gdybyście mieli jednak nadal wątpliwości, który peeling kwasowy sprawdzi się u Was najlepiej możecie przesłać zapytanie o pielęgnację na adres: [email protected]
Przebarwienia na skórze to zmora wielu z nas. Jak bardzo jest to powszechny problem pokazują statystyki, które mówią o tym, że aż co trzecia kobieta po 30 roku życia obserwuje je na swojej skórze. Po 50-ce jest jeszcze gorzej, gdyż problem ten dotyczy 90% kobiet. Dlaczego wspominam o kobietach? Bo to my przede wszystkim jesteśmy do nich predysponowane. Dlatego też często, nie tylko po lecie, sięgamy po kosmetyki na przebarwienia. Jakich składników aktywnych powinnyśmy w nich szukać?
Mechanizm powstawania niechcianych plam na skórze jest złożony, wieloetapowy, a jednocześnie poznanie go jest niezwykle istotne do efektywnej walki z nimi. Dlatego też zanim przejdziemy do omawiania najskuteczniejszych substancji w kosmetykach na przebarwienia warto przyjrzeć się bliżej czynnikom predysponującym do nierównomiernego kolorytu skóry oraz najczęstszym typom przebarwień.
Dlaczego powstają przebarwienia?
Ciemne plamy, które powstają na skórze, najczęściej po letniej ekspozycji na promieniowanie UV, mogą być związane ze wzrostem aktywności komórek barwnikowych (melanocytów), zwiększeniem ich liczby, nasilonym transportem barwnika do keratynocytów oraz zmniejszeniem degradacji melaniny w naskórku przez komórki fagocytujące (np. makrofagi). Procesy te mogą nasilać uwarunkowania genetyczne, czynniki hormonalne (okres ciąży, menopauza), niektóre schorzenia (choroby wątroby, tarczycy, nadnerczy), przyjmowane leki (niektóre antybiotyki, leki przeciwbólowe, przeciwalergiczne), zioła (dziurawiec, arcydzięgiel, ruta), substancje zapachowe (olejek bergamotkowy), a także niektóre kosmetyki.
Przebarwienia mogą być także następstwem toczącego się w skórze stanu zapalnego. Dochodzi wówczas do zwiększenia produkcji melaniny pod wpływem IL-1, która wzmaga uwalnianie hormonu adrenokortykotropowego i melanotropowego. Tego typu przebarwienia mogą ustępować samoistnie, choć jest to często proces długotrwały.
Rodzaje przebarwień
W zależności od miejsca gromadzenia się barwnika przebarwienia dzielimy na:
naskórkowe – melanina występuje wyłącznie w naskórku,
skórne – barwnik sięga warstwy brodawkowej skóry właściwej,
mieszane – z rozmieszczeniem barwnika zarówno w skórze właściwej jak i naskórku.
Określenie głębokości występowania zmian pigmentacyjnych jest ważnym elementem diagnozy, gdyż w dużej mierze decyduje o możliwości ich eliminacji. Najłatwiejsze do usunięcia są przebarwienia występujące płytko, w naskórku. Na szczęście to właśnie z nimi najczęściej się borykamy.
Najczęściej spotykane zmiany barwnikowe
Piegi
To niewielkie plamki pojawiające się na skórze, głównie twarzy, po ekspozycji na promieniowanie UV. Ich cechą charakterystyczną jest zdolność do samoistnego znikania w okresie jesienno-zimowym i ponownego pojawiania się latem. Piegi są uwarunkowane genetycznie, a ich występowanie jest związane ze wzmożonym wydzielaniem melaniny, bez zwiększenia ilości melanocytów.
Plamy soczewicowate
Są większe od piegów. Mogą być uwarunkowane genetycznie i pojawiać się już w dzieciństwie lub mieć charakter nabyty, związany z poparzeniami słonecznymi. Ich występowanie wiąże się zarówno ze wzmożoną produkcją melaniny jak i zwiększeniem ilości melanocytów. W okresie jesienno-zimowym zwykle bledną, jednak nie ustępują samoistnie.
Melasna
Są to rozległe plamy umiejscowione głównie na twarzy, często o charakterze symetrycznym. Dotyczą przede wszystkim kobiet i mogą być następstwem przyjmowania niektórych leków (np. antykoncepcyjnych) czy zmian w układzie hormonalnym (np. ciąża, menopauza). Bywają trudne do usunięcia ze względu na możliwość przenikania barwnika aż do skóry właściwej. Są związane ze zwiększeniem ilości i aktywności melanocytów.
Kosmetyki na przebarwienia
Jako że powstawanie zmian pigmentacyjnych ma związek z wieloma współistniejącymi mechanizmami, bardzo ważne jest, by kosmetyki na przebarwienia działały wielokierunkowo:
hamowały nadmierną produkcję melaniny,
ograniczały transport melanosomów, czyli przekazywanie barwnika do otaczających melanocyt komórek naskórka,
złuszczały już zabarwione keratynocyty.
Jakie składniki mają takie działanie?
Retinoidy
Działają dwukierunkowo na przebarwienia. Po pierwsze ograniczają aktywność tyrozynazy i zmniejszają tym samym ilość produkowanego barwnika. Po drugie przyspieszają obrót komórkowy w obrębie naskórka, eliminując tym samym „zabarwione” keratynocyty. Są skuteczne w usuwaniu wielu rodzajów przebarwień, w tym plam soczewicowatych i ostudy.
Witamina C
Jedna z najbardziej znanych substancji o działaniu depigmentacyjnym. Zmniejsza aktywność tyrozynazy, kluczowego enzymu biorącego udział w procesie melanogenezy poprzez oddziaływanie z jonami miedzi. Ogromną zaletą witaminy C jest przeciwdziałanie także innym objawom fotostarzenia się skóry, dlatego substancja ta idealnie sprawdza się w rewitalizacji i odnowie skóry po lecie.
Wyciągi roślinne
Działanie depigmentacyjne wykazują także niektóre rośliny np. Boerhaavia diffusa. Boerawinony pochodzące z jej korzenia oddziałując na receptor PPARγ modulują eksperesję genów melanocytów. Regulują w ten sposób zarówno ilość wytwarzanej tyrozynazy jak i jej aktywność. Inne rośliny o działaniu depigmentacyjnym to np. lukrecja gładka, tarczyca bajkalska, morwa biała).
Kwasy
Wiele kwasów stosowanych w kosmetykach wpływa na rozjaśnianie przebarwień poprzez przyspieszenie mechanizmu złuszczania naskórka. Niektóre z nich mają jednak dodatkowe właściwości w tym zakresie.
Kwas azelainowy
Jest to substancja wyizolowana m.in. z drożdżaka Malassezia furfur, który powoduje łupież pstry prowadzący do powstawania odbarwionych plam na skórze. Jego działanie polega na hamowaniu nadaktywnych melanocytów. Jest skuteczny w przypadku melasmy i plam soczewicowatych. Kwas azelainowy bywa wykorzystywany także w przypadku występowania na skórze przebarwień potrądzikowych.
Azeloglicyna
Pochodna kwasu azelainowego o podobnym mechanizmie działania na przebarwienia. Zdecydowanie lepiej tolerowana przez skórę. Polecana także dla cer wrażliwych i naczyniowych.
Kwas traneksamowy
To substancja, która wpływa na rozjaśnianie przebarwień zarówno tych posłonecznych jak i pozapalnych np. po trądziku. Jej mechanizm działania wiąże się z blokowaniem wiązania plazminogenu do keratynocytów, co ogranicza ilość kwasu arachidonowego, wpływającego na syntezę prostaglandyn (mediatory stanu zapalnego). Kwas traneksamowy odgrywa istotną rolę zarówno w rozjaśnianiu przebarwień, jak i ich nawrotom.
Niacynamid
Hamuje transport wyprodukowanej melaniny do keratynocytów naskórka, co skutecznie wpływa na rozjaśnianie przebarwień i zapobieganie ich powstawaniu. Niewiele substancji wykazuje takie działanie, dlatego niacynamid jest ważnym składnikiem kosmetyków depigmentacyjnych.
Czy kosmetyki zawierające te składniki wystarczą, by cieszyć się piękną skórą o równomiernym kolorycie? Niestety nie. Warto pamiętać, że przebarwienia mają charakter nawrotowy, a głównym czynnikiem predysponującym do ich powstawania jest promieniowanie UV. Dlatego oprócz stosowania skutecznych kosmetyków na przebarwienia, ważne jest także ograniczenie ekspozycji na słońce, noszenie odzieży ochronnej, okularów, nakryć głowy i stosowanie przez cały rok kremu z wysokim filtrem, który chroni skórę przed promieniowaniem UVB i UVA.
ANTI DARK SPOT
Skuteczna na wszystkich etapach powstawania przebarwień
