Tłusta, świecąca skóra związana jest aktywnością i dużą ilością gruczołów łojowych. Najwięcej występuje ich na twarzy, na przedniej powierzchni klatki piersiowej w okolicy mostkowej i na plecach. Natomiast na dłoniach (wewnętrznej powierzchni) i na stopach gruczoły łojowe nie występują.

Łój ma istotną rolę w funkcjonowaniu skóry, uelastycznia ją, zmniejsza przeznaskórkową utratę wody, ale wytwarzany w nadmiarze może prowadzić do problemów ze skórą. Wydzielanie sebum zmienia się w ciągu życia. Największą aktywność gruczołów łojowych obserwujemy w okresie dojrzewania. Wówczas może wystąpić trądzik młodzieńczy. Indywidualnie dobrana pielęgnacja sprzyja poprawie wyglądu skóry.

Gdzie powstaje łój?

Łój, czyli mieszanina trójglicerydów, wolnych kwasów tłuszczowych, wosków, skwalenu, cholesterolu i jego estrów powstaje w gruczołach łojowych. Mają one ujście do mieszków włosowych, a na ustach, powiekach uchodzą bezpośrednio na skórę. Komórki wydzielnicze gruczołów łojowych (sebocyty) wypełniają się mieszanką lipidów, stopniowo powiększają się, aż pękną uwalniając wydzielinę.

Regulacja wydzielania łoju zależna jest od czynników genetycznych i środowiskowych. Głównym hormonem stymulującym produkcję łoju jest dihydrotestosteron. U kobiet wydzielanie łoju zwiększa się w drugiej połowie cyklu miesiączkowego, co może przyczyniać się do pogorszenia stanu skóry. Także różne sytuacje stresowe, wyższa temperatura otoczenia nasilają wydzielanie łoju. Wyraźny spadek wydzielania sebum obserwujemy po około 40 roku życia.

Jaka jest rola łoju na skórze?

Łój obecny na skórze miesza się z potem, lipidami naskórka, tworząc warstwę ochronną. Dzięki temu skóra jest bardziej elastyczna, odporna na mikrourazy. Odpowiedni skład łoju reguluje także pH skóry, stwarza dobre warunki na zasiedlenie się i rozwój „dobrych bakterii”. Zmniejsza przeznaskórkową utratę wody, natomiast w okolicach, gdzie nie ma gruczołów łojowych główną rolę w zatrzymaniu „wody” odgrywają lipidy naskórka. Na skórze głowy łój nadaje włosom gładkość i elastyczność. Zbyt częste mycie, „odtłuszczanie” skóry zmienia jej funkcjonowanie, prowadząc do różnych problemów.

Jakie są schorzenia związane z nadmiernym wydzielaniem łoju?

Nadmierne wydzielanie łoju, czyli łojotok, zmiany w składzie łoju sprzyjają dysbiozie (zmiana składu mikrobiomu) i mogą być przyczyną chorób np. trądzik młodzieńczy, trądzik różowaty, łupież tłusty, łojotokowe zapalenie skóry czy łysienie łojotokowe.

Jak wygląda skóra tłusta?

Zwiększone wydzielanie łoju bardzo wyraźnie obserwujemy w okresie dojrzewania, gdy występuje wzmożona praca gruczołów łojowych. Skóra jest tłusta, świecąca i błyszczy się nawet po umyciu. Przetłuszczanie się skóry może utrzymywać się w życiu dorosłym zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Głównie jest to czoło, nos, ale nadmierne wydzielanie łoju może dotyczyć także owłosionej skóry głowy, włosy „szybko” przetłuszczają się.

Jak pielęgnować skórę tłustą?

Odpowiednio dobrana i systematycznie stosowana pielęgnacja domowa może ograniczyć objaw przetłuszczania się skóry i zmniejszyć problemy współistniejące. Oto kilka wskazówek:

• do mycia preparaty nienaruszające naturalnej mikroflory bakteryjnej, równowagi kwasowo-zasadowej oraz nie „odtłuszczające” zbytnio skóry,
• regularne, delikatne złuszczanie naskórka – peelingi enzymatyczne, kwasowe (kwas salicylowy, azelainowy, pirogronowy),
• kosmetyki zmniejszające wydzielanie łoju (sebostatyczne), matujące, ograniczające błyszczenie skóry,
• preparaty pomagające utrzymać prawidłowe nawilżenie naskórka, zawierające humektanty (kwas hialuronowy, ektoina, trehaloza, mocznik), niekomedogenne,
• kosmetyki wpierające utrzymanie równowagi mikrobiomu z probiotykami i prebiotykami.