Na skórze mogą występować zmiany o barwie od żółtej do ciemnobrązowej, czarnej, m.in. znamiona barwnikowe (melanocytowe) popularnie nazywane „pieprzykami”, przebarwienia posłoneczne, brodawki łojotokowe. W razie wątpliwości jaki charakter ma zmiana należy skonsultować się z lekarzem.  Zmiany ocenia się dermatoskopem/wideodermatoskopem, analizując symetrię, granice, kolor, wielkość, ułożenie różnych struktur, co pozwala określić ich rodzaj i ustalić dalsze postępowanie.

Znamiona barwnikowe

Znamiona barwnikowe, czyli melanocytowe, zwane „pieprzykami” występują u wszystkich osób. Mogą być pojedyncze lub liczne, pojawiać się w dzieciństwie a stopniowo może ich przybywać. Występują na całej skórze, także na głowie, we włosach, na twarzy, na tułowiu, kończynach górnych i dolnych, na dłoniach, podeszwach, na śluzówce jamy ustnej czy narządów płciowych. Rzadko znamiona zlokalizowane są pod paznokciem. Średnica znamion melanocytowych wynosi od 1-2 mm do około 5 mm, ale obserwuje się także znamiona większe tzw. znamiona wrodzone olbrzymie zajmujące np. całe plecy czy pośladki. Znamiona barwnikowe mają barwę od jasnobeżowej do czarnej, płaską powierzchnię lub wyniosłą, są z włosami lub bez. Szczególną uwagę należy zwrócić na znamiona atypowe, które są większe (5-15 mm), o nieregularnych granicach i niejednolitym zabarwieniu w różnych odcieniach brązu, niewyraźnie odgraniczone od otoczenia, płaskie lub wyniosłe w części środkowej. Często występują licznie, u osób spokrewnionych i wiążą się ze zwiększonym ryzykiem czerniaka.

Znamion może przybywać przez całe życie. Ze znamienia barwnikowego, ale także ze skóry bez znamienia barwnikowego może powstać czerniak. Profilaktyka obejmuje obserwację skóry i znamion, a w przypadku zmian w ich wyglądzie należy zgłosić się do lekarza. Objawy alarmowe to powiększenie znamienia barwnikowego, poszerzenie granic, asymetria, wypustki, ciemniejsze, niejednolite zabarwienie, zaczerwienienie, świąd, krwawienie. Po konsultacji lekarskiej i badaniu dermatoskopem/wideodermatoskopem ustala się dalsze postępowanie. By zmniejszyć ryzyko pojawienia się czerniaka trzeba ograniczyć ekspozycję na słońce, szczególnie w godzinach południowych, zakrywać skórę ubraniem, stosować fotoprotekcję.

Przebarwienie posłoneczne

Najczęściej obserwuje się u osób starszych, ale mogą pojawić się także wcześniej. Powstają w wyniku przewlekłej ekspozycji na słońce, a główna lokalizacja to twarz, grzbiety rąk, przedramiona, także dekolt, plecy. Są to płaskie, żółtobrązowe plamy o nieregularnym kształcie, średnicy od kilku do kilkunastu mm. Zmiany o niejednolitym zabarwieniu, zmieniające się powinny być konsultowane przez lekarza. Przebarwienia mogą także występować po niektórych lekach i ekspozycji na słońce, czy przy kontakcie skóry z różnymi częściami roślin i następowej ekspozycji na UV. Powstają wtedy przebarwienia po wystąpieniu odczynu fototoksycznego. Dlatego, trzeba bardzo uważać na kontakt z roślinami i słońcem. W celu zmniejszenia widoczności przebarwień należy stosować preparaty rozjaśniające, złuszczające, hamujące melanogenezę i obowiązkowo fotoprotekcję.

Brodawki łojotokowe

Brodawki łojotokowe są typowe dla osób dojrzałych, mają nierówną powierzchnię, barwę od żółtej do brunatnej, nawet czarnej, mogą powodować świąd. Ich średnica wynosi od kilku mm do około 20 mm, ale mogą być też większe. Brodawki łojotokowe nie mają włosów. Najczęstszą ich lokalizacją jest tułów, szyja, także twarz. Są to zmiany łagodne, które można usuwać chirurgicznie, laserem, kriochirurgią. Na zmiany niezbyt wyniosłe można stosować preparaty z mocznikiem.