Gruczo\u0142y \u0142ojowe to odpowiedzialne za produkcj\u0119 sebum struktury, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w sk\u00f3rze w\u0142a\u015bciwej i maj\u0105 uj\u015bcie do mieszka w\u0142osowego lub bezpo\u015brednio na sk\u00f3r\u0119. Najliczniejsze, najwi\u0119ksze gruczo\u0142y \u0142ojowe zlokalizowane s\u0105 na twarzy, w okolicy mostka i na plecach – s\u0105 to tzw. okolice \u0142ojotokowe. Na wewn\u0119trznej powierzchni d\u0142oni i na podeszwach gruczo\u0142y \u0142ojowe nie wyst\u0119puj\u0105. Kom\u00f3rki wydzielnicze gruczo\u0142\u00f3w \u0142ojowych (sebocyty) wype\u0142niaj\u0105 si\u0119 mieszanin\u0105 lipid\u00f3w, stopniowo powi\u0119kszaj\u0105, a\u017c ulegaj\u0105 p\u0119kni\u0119ciu i staj\u0105 si\u0119 wydzielin\u0105 Dochodzi wi\u0119c do zniszczenia kom\u00f3rek (apoptoza). Takie gruczo\u0142y nazywamy holokrynowymi. Wydzielanie sebum uwarunkowane jest r\u00f3\u017cnymi czynnikami: genetycznymi i wp\u0142ywem \u015brodowiska. Aktywno\u015b\u0107 gruczo\u0142\u00f3w \u0142ojowych zmienia si\u0119 w ci\u0105gu \u017cycia, jednak najwi\u0119ksz\u0105 produkcj\u0119 \u0142oju obserwujemy w okresie dojrzewania, gdy wzrasta poziom hormon\u00f3w. Mo\u017ce w\u00f3wczas wyst\u0105pi\u0107 \u0142ojotok. G\u0142\u00f3wnymi hormonami wp\u0142ywaj\u0105cymi na wydzielanie sebum s\u0105 androgeny. <\/p>\n\n\n\n
Wydzielanie \u0142oju jest wspomagane przez skurcz mi\u0119\u015bni przyw\u0142o\u015bnych. Wzrasta przy wy\u017cszej temperaturze otoczenia, a maleje z jej spadkiem. Jest wi\u0119ksze u m\u0119\u017cczyzn, natomiast u kobiet zmienia si\u0119 w trakcie cyklu miesi\u0105czkowego (wzrasta w drugiej po\u0142owie). Wydzielanie \u0142oju zmienia si\u0119 tak\u017ce w ci\u0105gu \u017cycia. Najwi\u0119ksze obserwuje si\u0119 u noworodk\u00f3w (matczyne hormony androgeny). Nast\u0119pnie zmniejsza si\u0119, by wzrosn\u0105\u0107 w okresie dojrzewania (hormony). Spadek wydzielania nast\u0119puje zazwyczaj po 40\u2013tym roku \u017cycia, u kobiet wcze\u015bniej g\u0142\u00f3wnie oko\u0142o 45 roku \u017cycia (klimakterium), u m\u0119\u017cczyzn p\u00f3\u017aniej oko\u0142o 50-60 roku \u017cycia. Najobfitsze wydzielanie \u0142oju wyst\u0119puje na twarzy, g\u0142owie i tu\u0142owiu. <\/p>\n\n\n\n
Istotne znaczenie w wydzielaniu \u0142oju maj\u0105 czynniki genetyczne i \u015brodowiskowe. Jednak najwi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 androgeny, w tym dihyrotestosteron, powstaj\u0105cy z testosteronu przy udziale 5\u03b1-reduktazy. Estrogeny zmniejszaj\u0105 wydzielanie \u0142oju, wp\u0142ywaj\u0105 te\u017c na sk\u0142ad sebum i jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizykochemiczne (mniej lepki, mniejsza sk\u0142onno\u015b\u0107 do tworzenia zask\u00f3rnik\u00f3w). Nadmiar progesteronu w stosunku do estrogen\u00f3w stymuluje podzia\u0142y sebocyt\u00f3w i nasila \u0142ojotok. Aktywno\u015b\u0107 gruczo\u0142\u00f3w \u0142ojowych wzrasta te\u017c pod wp\u0142ywem hormon\u00f3w tarczycy, wzrostu, insuliny, prolaktyny. R\u00f3wnie\u017c sytuacje stresowe nasilaj\u0105 wydzielanie \u0142oju (kortyzol). Retinoidy natomiast skutecznie obni\u017caj\u0105 wytwarzanie sebum.<\/p>\n\n\n\n
\u0141\u00f3j to mieszanina trigliceryd\u00f3w, wolnych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, wosk\u00f3w, skwalenu, cholesterolu i jego estr\u00f3w. Sk\u0142ad \u0142oju mo\u017ce ulega\u0107 zmianom w ci\u0105gu \u017cycia, r\u00f3\u017cni si\u0119 tak\u017ce sk\u0142adem u m\u0119\u017cczyzn i u kobiet, a tak\u017ce przy wzro\u015bcie temperatury otoczenia. Wolne kwasy t\u0142uszczowe powstaj\u0105 pod wp\u0142ywem enzym\u00f3w wytwarzanych przez bakterie. \u0141\u00f3j jest bezzapachowy, dopiero w kontakcie z bakteriami \u201dnabiera\u201d zapachu. \u0141\u0105cz\u0105c si\u0119 z lipidami nask\u00f3rka, potem, tworzy warstw\u0119 ochronn\u0105 przed czynnikami mechanicznymi, chemicznymi, bakteryjnymi. \u0141\u00f3j nat\u0142uszcza w\u0142osy, daj\u0105c im g\u0142adko\u015b\u0107 i elastyczno\u015b\u0107. Poprawia te\u017c nat\u0142uszczenie nask\u00f3rka, jakby impregnuje go, a tym samym zmniejsza przeznask\u00f3rkow\u0105 utrat\u0119 wody i zwi\u0119ksza jego elastyczno\u015b\u0107. W okolicach pozbawionych gruczo\u0142\u00f3w \u0142ojowych wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 w ograniczeniu TEWL odgrywaj\u0105 jednak lipidy nask\u00f3rka. Odpowiedni sk\u0142ad sebum umo\u017cliwia zasiedlenie si\u0119 i rozw\u00f3j \u201edobrych bakterii\u201d na sk\u00f3rze. Wp\u0142ywa tak\u017ce na odczyn pH sk\u00f3ry. Zbyt cz\u0119ste zmywanie \u0142oju mo\u017ce prowadzi\u0107 do zaburze\u0144 funkcjonowania sk\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n
Wzrost wydzielania \u0142oju – \u0142ojotok, nieprawid\u0142owy sk\u0142ad \u0142oju, prowadzi do zmian pH, mikrobiomu sk\u00f3ry i mo\u017ce sprzyja\u0107 pojawieniu si\u0119 zmian zapalnych. Obserwujemy wp\u0142yw \u0142oju na powstanie takich dolegliwo\u015bci, problem\u00f3w, jak: sk\u00f3ra t\u0142usta, \u0142ojotokowa, tr\u0105dzik m\u0142odzie\u0144czy, tr\u0105dzik r\u00f3\u017cowaty, \u0142upie\u017c t\u0142usty, \u0142ojotokowe zapalenie sk\u00f3ry twarzy, g\u0142owy z przerzedzeniem w\u0142os\u00f3w (\u0142ysienie \u0142ojotokowe). Wi\u0119cej o \u0142ojotokowym zapaleniu sk\u00f3ry, przyczynach i przebiegu tego schorzenia pisali\u015bmy w tym artykule<\/a>. <\/p>\n\n\n\n \u0141ojotok to nadmierne wydzielanie \u0142oju na powierzchni\u0119 sk\u00f3ry, jakby nieadekwatne do jej potrzeb. Czynno\u015b\u0107 gruczo\u0142\u00f3w \u0142ojowych jest stymulowana przez androgeny. Podkre\u015bla si\u0119 uwarunkowania genetyczne oraz wi\u0119ksz\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 gruczo\u0142\u00f3w \u0142ojowych na androgeny: ich przerost, wzmo\u017con\u0105 aktywno\u015b\u0107 i produkcj\u0119 \u0142oju. Je\u015bli u kobiet obserwuje si\u0119 zwi\u0119kszone wydzielanie \u0142oju, zaburzenia miesi\u0105czkowania, czy te\u017c np. nadmierne ow\u0142osienie, wskazana jest konsultacja u ginekologa\/endokrynologa i ocena gospodarki hormonalnej.<\/p>\n\n\n\n Sk\u00f3ra t\u0142usta, \u0142ojotok pojawia si\u0119 w okresie dojrzewania, gdy wzrasta produkcja sebum. Najwi\u0119ksze przet\u0142uszczanie si\u0119 sk\u00f3ry obserwujemy w tzw. strefie T na sk\u00f3rze twarzy, a wi\u0119c tam gdzie wyst\u0119puje du\u017co aktywnych gruczo\u0142\u00f3w \u0142ojowych. Gruczo\u0142y te s\u0105 stymulowane przez androgeny. Cera t\u0142usta jest obserwowana u m\u0142odzie\u017cy, ale te\u017c u os\u00f3b z tr\u0105dzikiem zwyk\u0142ym czy r\u00f3\u017cowatym. U m\u0142odzie\u017cy mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 poszerzone uj\u015bcia gruczo\u0142\u00f3w \u0142ojowych, te\u017c zask\u00f3rniki. Cera t\u0142usta, przet\u0142uszczaj\u0105c\u0105 si\u0119 mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 i towarzyszy\u0107 w \u017cyciu doros\u0142ym zar\u00f3wno u m\u0119\u017cczyzn i kobiet. <\/p>\n\n\n\n Sk\u00f3ra przybiera szarawy, ziemisty odcie\u0144, b\u0142yszczy si\u0119, po\u0142yskuje, wyra\u017anie \u201e\u015bwieci si\u0119\u201d, nawet zaraz po umyciu. Niekiedy gruczo\u0142y \u0142ojowe przerastaj\u0105 i s\u0105 obecne w postaci \u017c\u00f3\u0142tawych grudek. Sk\u00f3ra t\u0142usta mo\u017ce przechodzi\u0107 w cer\u0119 mieszan\u0105 lub wr\u0119cz such\u0105. W jej piel\u0119gnacji nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3lna uwag\u0119 na przerwanie \u201eb\u0142\u0119dnego ko\u0142a\u201d i dzia\u0142anie na jego r\u00f3\u017cne etapy. Wzrost dihydrotestosteronu pobudza wydzielanie \u0142oju, \u0142\u00f3j sprzyja zasiedlaniu si\u0119 \u201ez\u0142ych mikroorganizm\u00f3w\u201d, powoduje powstanie substancji dra\u017cni\u0105cych, stymuluj\u0105cych wydzielanie \u0142oju.<\/p>\n\n\n\n Produkty do piel\u0119gnacji sk\u00f3ry t\u0142ustej powinny:<\/p>\n\n\n\n Gruczo\u0142y \u0142ojowe to odpowiedzialne za produkcj\u0119 sebum struktury, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w sk\u00f3rze w\u0142a\u015bciwej i maj\u0105 uj\u015bcie do mieszka w\u0142osowego lub bezpo\u015brednio na sk\u00f3r\u0119. Najliczniejsze, najwi\u0119ksze gruczo\u0142y \u0142ojowe zlokalizowane s\u0105 na twarzy, w okolicy mostka i na plecach – s\u0105 to tzw. okolice \u0142ojotokowe. Na wewn\u0119trznej powierzchni d\u0142oni i na podeszwach gruczo\u0142y \u0142ojowe nie wyst\u0119puj\u0105. […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":16022,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[2050,1817],"tags":[3445,7590,7587,7594,7591,7592,4232,4031,58,7593,55,4230,5868,5663,5441,7589,7586,7588],"class_list":["post-16016","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-magdalena-ciupinska","category-kategoria-pielegnacja-i-kosmetyki","tag-bandi","tag-jak-zmatowic-skore","tag-jak-zmniejszyc-przetluszczanie-sie-skory","tag-jak-zmniejszyc-wydzielanie-sebum","tag-jakie-kosmetyki-dla-cery-tlustej","tag-jakie-kosmetyki-na-lojotokowe-zapalenie-skory","tag-kosmetyki-profesjonalne","tag-krem-nawilzajacy","tag-kwas-hialuronowy","tag-lojotokowe-zapalenie-skoy","tag-peeling","tag-pielegnacja-profesjonalna","tag-pielegnacja-twarzy","tag-przeciw-zaskornikom","tag-strefa-t","tag-swiecaca-sie-skora","tag-tlusta-skora","tag-tlusta-skora-twarzy"],"yoast_head":"\n\u0141ojotok – nadmierne wydzielanie sebum<\/h2>\n\n\n\n
Sk\u00f3ra t\u0142usta, \u0142ojotokowa, przet\u0142uszczaj\u0105ca si\u0119<\/h2>\n\n\n\n
Piel\u0119gnacja sk\u00f3ry t\u0142ustej<\/h2>\n\n\n\n
\n